09/09/2026
| ÁP DỤNG KIẾN THỨC TÂM LÝ HỌC TRONG THIẾT KẾ KHÔNG GIAN CHO TRẺ Ở TỪNG GIAI ĐOẠN |
Trong quá trình làm nghề, chúng tôi thường bắt gặp những cách thiết kế phòng trẻ rất mô típ: một chiếc giường, một chiếc bàn học, tủ quần áo, thêm vài món đồ trang trí nhiều màu sắc.
Những công năng ấy không sai. Nhưng đôi khi chúng tôi tự hỏi: liệu đứa trẻ nào cũng thực sự cần một không gian được thiết kế theo cùng một công thức? Và ở mỗi giai đoạn lớn lên, điều gì mới thực sự quan trọng đối với sự phát triển của trẻ?
Cho đến khi chúng tôi gặp một vị khách chia sẻ về mong muốn tạo cho con một không gian để từ nhỏ, con có thể dần hình thành cảm nhận về cái đẹp, tư duy thẩm mỹ và trật tự.
Câu chuyện đó khiến chúng tôi nghĩ rằng đây là một vấn đề đáng để chia sẻ rộng hơn. Bởi có lẽ, cha mẹ nào cũng mong muốn dành cho con những điều tốt nhất, không chỉ ở trường học hay những lớp học thêm, mà cả trong chính môi trường con sống mỗi ngày.
Vì vậy, dù bài viết này tương đối dài, chúng tôi nghĩ nó xứng đáng để đọc.
CÓ 3 “NGƯỜI THẦY” ÂM THẦM ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỘT ĐỨA TRẺ:
• Cha mẹ
• Bạn bè, những người đồng trang lứa
• Môi trường sống
Trong đó, môi trường sống đôi khi là người thầy mà chúng ta ít để ý nhất.
Không gian không chỉ là một cái vỏ để chứa đồ đạc. Cách một căn phòng được tổ chức có thể âm thầm dạy trẻ về giới hạn, trật tự, thẩm mỹ và sự chủ động.
Chúng tôi thấy các bậc cha mẹ thường cân nhắc rất nhiều cho những khoản đầu tư dành cho con: chọn trường nào, giáo viên nào, lớp học thêm nào...
Nhưng nếu trẻ dành phần lớn thời gian đầu đời trong chính ngôi nhà của mình, có lẽ môi trường sống cũng xứng đáng được chúng ta dành nhiều sự quan tâm hơn.
VẬY THIẾT KẾ THEO TỪNG GIAI ĐOẠN ĐỘ TUỔI CẦN CHÚ Ý ĐIỀU GÌ?
• Giai đoạn 0 – 3 tuổi
Trẻ nhỏ không nhìn đồ vật giống cách người lớn nhìn. Một chiếc ghế với người lớn là để ngồi, nhưng với một đứa trẻ, nó có thể trở thành nơi để trèo, chui, khám phá.
Ở độ tuổi này, sàn nhà gần như là cả thế giới của trẻ, bởi phần lớn hoạt động đều diễn ra ở đó.
Thay vì dành quá nhiều sự đầu tư cho việc trang trí, chúng ta có thể bắt đầu từ chính mặt sàn. Những bề mặt, sự an toàn củ chất liệu và cảm giác khác nhau khi tiếp xúc như sàn gỗ, chiếu, thảm... có thể trở thành những trải nghiệm đầu tiên để trẻ khám phá không gian bằng cơ thể và các giác quan.
• Giai đoạn 3 – 5 tuổi
Ở giai đoạn này, điều quan trọng hơn trong thiết kế có lẽ là tạo cho trẻ cảm giác rõ ràng và an toàn.
Việc liên tục thay đổi vị trí đồ vật, hay một không gian luôn trong tình trạng bừa bộn, có thể khiến trẻ khó hình thành cảm giác về trật tự. Trẻ có thể chưa nói ra được, nhưng vẫn cảm nhận được sự thay đổi đó.
Dần dần, trật tự bên ngoài môi trường sống có thể trở thành nền tảng cho trật tự trong tư duy của trẻ.
Đây cũng là lúc trẻ bắt đầu biết đi, biết cầm nắm và có thể tự làm những việc nhỏ như mặc quần áo, cất đồ dùng hay vệ sinh cá nhân. Vì vậy, thiết kế theo tầm vóc của trẻ không đơn thuần là một chi tiết để căn phòng đẹp và đáng yêu hơn.
Nó cho trẻ một cảm giác rất khác: “Mình có thể tự làm được.”
Trong một dự án chúng tôi từng thực hiện, khu vực quần áo và đồ dùng cá nhân được bố trí trong tầm với của trẻ. Một “ốc đảo cá nhân” nhỏ, nơi con có thể tự lấy đồ, tự sắp xếp và tự chăm sóc không gian của mình.
Những việc rất nhỏ như vậy, nếu được lặp lại mỗi ngày, có thể trở thành những viên gạch đầu tiên để hình thành thói quen sống và tư duy.
______________________
- ᴊᴏᴜʀɴᴇʏ ᴏғ ᴅɪsᴄᴏᴠᴇʀʏ -
Hành trình khám phá chuyên sâu thông qua đối thoại - đặt tâm vào gia chủ, lắng nghe, đồng hành và sáng tạo ra cái đẹp bền vững